Sztuka cmentarna


Leksykon symboli nagrobnych i cmentarnych

Symbole cnót teologicznych

Według doktryny chrześcijańskiej cnoty teologiczne (teologalne) stanowią dar Boga, będąc zarazem tymi wartościami, które trwają i są doskonałe (por. 1 Kor 13, 13). Składają się na nie Wiara (Fides), Nadzieja (Spes) i Miłość Bliźniego/Miłosierdzie (Caritas)

W sztuce sepulkralnej od ok. XIV w. wizerunki świętych patronów dobrej śmierci powoli były zastępowane właśnie personifikacjami cnót teologicznych. Tam, gdzie nie było możliwe umieszczenie ich okazałej rzeźby, często odtwarzano same atrybuty np. podtrzymywane przez putta. Dla Wiary był to krzyż, kielich z hostią, tablice z przykazaniami lub księga, dla Nadziei - kotwica, a dla Miłosierdzia - płomień.

Praktycznie do końca XVIII w. rzadko kiedy wszytkie wymienione symbole występowały razem. Dopiero w XIX w. pojawił się (przynajmniej w Polsce) nowy, ciekawy typ pomnika formie kopczyka kamieni lub stylizowanej skały (wytrwałość, ale też cnota), na których stawiano krzyż (Wiara), a w jego sąsiedztwie kotwicę (Nadzieja) i płomień (np. jako pochodnia lub lampa) czy serce gorejące (Miłość). Wówczas też i na innych typach nagrobków zaczęto umieszczać "kompozycje" z atrybutów wszytkich trzech cnót.

© Sowa
10.09.2012

Zobacz też: kotwica :: krzyż :: ogień :: serce (Serce Jezusowe, Niepokalane Serce Najświętszej Marii Panny, serce gorejące)

PRZYKŁADY

  • Nagrobek Antoniego Kaute (zm. 1843 r.) na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie.


Do góry