Sztuka cmentarna


Leksykon symboli nagrobnych i cmentarnych

narzędzia Męki Pańskiej (arma Christi)

Krzyż, korona cierniowa, gwoździe, chusta św. Weroniki, rzadziej: bicz, kolumna, włócznia, gąbka, a nawet młotek do wbijania i obcęgi do wyciągania gwoździ już od pierwszych wieków chrześcijaństwa otaczał pewien kult (m.in. jako relikwii). Postrzegano je jako "godła" Chrystusa (w sensie heraldycznym) i jako Jego "broń", którą zwyciężył Szatana (dosłownie arma), jednoznacznie kierujące myśli wiernych do misterium Męki Pańskiej.

W ikonografii chrześcijańskiej wizerunki tych przedmiotów, niejako zastępujące przedstawienia pasyjne, pojawiały się już w IX w., lecz szczególną popularność zyskały wraz z nowymi prądami religijnymi koncentrującymi się na wątkach z historii męki Chrystusa (XIV-XV w.).

Dla sztuki chrześcijańskiej zarówno wizerunki arma Christi, jak i w ogóle scen misterium Męki Pańskiej, mają znaczenie fundamentalne, tworząc najważniejszy kanon także dla ikonografii nagrobkowej.

W kontekście ludzkiej śmierci nie tylko wyrażają nadzieję (zmartwychwstanie Chrystusa, znak miłości Boga, który dla zbawienia ludzkości poświęcił własnego Syna), ale także uświęcają cierpienie w ogóle, nadając mu większy, metafizyczny sens.

Ukazywanie tych symboli czy w ogóle scen z Męki Pańskiej (Modlitwa w Ogrójcu, Droga Krzyżowa, wreszcie krucyfiks) na grobach ma więc umocnić w wierze, ale także przypomnieć o chrześcijańskiej pokorze. Śmierć bliskich człowiek winien bowiem znosić tak dzielnie i pokornie, jak Chrystus znosił biczowanie i upokorzenia towarzyszące Drodze Krzyżowej.

© Sowa
10.09.2012

Zobacz też: krzyż :: symbole cnót teologicznych


Do góry