Sztuka cmentarna


Leksykon symboli nagrobnych i cmentarnych

Narcyz (żonkil)

Dziś, za sprawą mitu o ukochanym nimfy Echo, kwiat ten kojarzy się przede wszytkim z egotyzmem i nieodwzajemnioną miłością lub ewentualnie śmiercią za młodu. Warto jednak wiedzieć, że już wśród starożytnych Greków narcyz miał i inne znaczenia.

Ze względu na piękny zapach przypisywano mu właściwość sprowadzania szaleństwa (stąd bywał atrybutem Erynii) lub wprawiania w oszołomienie. Według niektórych mitów właśnie dzięki upajającej woni narcyzów Hades uprowadził Korę do podziemi, przez co kwiaty te poświęcono również bogu świata zmarłych.

Niemniej popularne było jednak postrzeganie narcyzów jako symboli snu (śmierci), a zarazem zmartwychwstania, gdyż sadzone jesienią, kwitną dopiero na wiosnę.

Do tradycji chrześcijańskiej przeniknęło właściwie tylko znaczenie narcyzów związane z mitem o Narcyzie, lecz uległo "po drodze" pewnej reinterpretacji. Z jednej strony kwiaty te symbolizują więc egoizm, ziemską miłość i przemijające piękno (marność), ale zarazem triumf wyższych wartości np. poświęcenia nad egoizmem, miłości do Boga nad miłością cielesną, życie wieczne nad doczesnością.

W sztuce nagrobnej opartej na rzeźbiarstwie narcyzy trudno wypatrzyć ze względu na ich podobieństwo do innych kwiatów symbolicznych m.in. lilii. Jeśli już się pojawiały, to zazwyczaj jako element złożonych kompozycji alegoryczno-symbolicznych lub girland, bukietów czy wieńców.

© Sowa
10.09.2012

Zobacz też: kwiat


Do góry