Sztuka cmentarna


Leksykon symboli nagrobnych i cmentarnych

Kosa

Od średniowiecza jest nieodłącznym i chyba najpopularniejszym atrybutem personifikacji śmierci, który wraz z nią przetrwał aż do naszych czasów.

Wybór tego narzędzia nie był oczywiście przypadkowy. Kosa (poprzez analogię do żniw) wyraża masowy zasięg śmierci, dotykającej wszystkich, bez względu na stan i zamożność.

W sztuce sepulkralnej kosa pojawiała się zarówno w dłoniach Śmierci, jak i Chronosa lub - znacznie rzadziej - Aniołów Śmierci. Wśród mniejszych ornamentów pełniła funkcję symbolu chłopstwa (wraz z motyką lub łopatą), który czasami zestawiano z atrybutami panujących (berło, miecz) oraz wizerunkami szkieletów, co razem miało wyrażać ideę śmierci równającej stany.

Zarówno jako atrybut rzeczonych personifikacji, jak i istotny element dekoracji nagrobnej, występowała szczególnie często w baroku, lecz w różnych kontekstach przywoływano ją aż do początku XX w. Dziś, chociaż nikt sobie nie wyobraża Żniwiarza bez kosy, wraz z nim trwa jednak głównie w kulturze popularnej, a nie na cmentarzach.

© Sowa
10.09.2012


Do góry