Sztuka cmentarna


Leksykon symboli nagrobnych i cmentarnych

Kotwica

W czasach starożytnych była atrybutem bóstw morskich, zdobiła więc głównie nagrobki żeglarzy.

Przeznaczenie kotwicy sprawiło, że dla myślicieli chrześcijańskich stała się symbolem stałości, pewności i bezpieczeństwa wynikających z niezłomnej wiary. Już w II w. n.e. chętnie zastępowano nią krzyż [link], przez co przejęła jego znaczenie jako znaku zmartwychwstania i nadziei na życie wieczne. Ostatecznie uznano ją za symbol tej zaufania Bogu, toteż stała się przede wszytkim symbolem nadziei i atrybutem jej personifikacji.

Przedstawienia kotwicy jako jedne z pierwszych zaczęły się pojawiać na cmentarzach chrześcijańskich (katakumby), lecz ich popularność trwała "zaledwie" do połowy IV w.

Dopiero w epoce nowożytnej kotwica wróciła na cmentarze bądź jako atrybut alegorii Nadziei (w XIX w. Aniołów Wiary), bądź jako znak powiązań zmarłego z morzem i żeglugą.

Na XIX-wiecznych nekropoliach można również odnaleźć wizerunki złamanej kotwicy, co których znaczenia nie mam pewności. Zgodnie z tradycyjną "wykładnią" powinny bowiem wyrażać utratę wiary w zmartwychwstanie, co na cmentarzach katolickich (np. w Polsce) byłoby wyjątkowo "odważnym" stwierdzeniem. Prawdopodobnie kotwica miała symbolizować raczej sam okręt [link], do którego przyrównywano m.in. życie człowieka, zatem pęknięta ilustrowałaby fakt śmierci.

© Sowa
10.09.2012

Zobacz też: krzyż :: symbole cnót teologicznych

PRZYKŁADY


Do góry