Sztuka cmentarna


Leksykon symboli nagrobnych i cmentarnych

Jaszczurka

Od czasów starożytnych podobizny jaszczurek nanoszono na świeczniki, lampki oraz... nagrobki. W przeciwieństwie do innych gadów (np. węży) ich symbolika była praktycznie zawsze pozytywna.

Dostrzeżono bowiem zamiłowanie jaszczurek do wygrzewania się na słońcu, co wyrobiło im opinię istotek, które mimo niepozornej postury dążą ku dobru (słońce, światło). Średniowieczni mędrcy chrześcijańscy chętnie przyrównywali więc do jaszczurki człowieka prostego, lecz prawego.

Inne jej zwyczaje (sen zimowy) i cechy (coroczne zrzucanie skóry, regeneracja), uczyniły zeń z kolei uosobienie odradzających się sił przyrody i życia, a w bardziej metafizycznym kontekście - zmartwychwstania, narodzin duszy do życia wiecznego, a nawet samego Chrystusa, przezwyciężającego śmierć.

Na nowożytnych pomnikach cmentarnych jaszczurka pojawiała się rzadko.

© Sowa
10.09.2012

Zobacz też: wąż

PRZYKŁADY

  • Nagrobek Elżbiety Eckelt (zm. 1798 r.) na Cmentarzu Ewangelicko-Augsburskim w Warszawie.


Do góry