Sztuka cmentarna


Leksykon symboli nagrobnych i cmentarnych

gwiazda sześcioramienna (heksagram, pieczęć Salomona, tarcza Dawida, gwiazda Dawida)

Współcześnie heksagram, czyli gwiazda utworzona z dwóch nałożonych na siebie trójkątów, kojarzony jest jako godło Izraela. W istocie od dawna towarzyszył Żydom, choć początkowo głównie jako ornament.

Dopiero kabała, późniejszy okultyzm i legendy przypisały gwieździe sześcioramiennej znaczenie łączące przeciwstawne siły (żeńską i męską, wodę i ogień itp.) oraz moc panowania nad duchami i demonami, sprawowaną ponoć przez króla Salomona. Jako symbol ochronny miała się pojawiać na tarczy króla Dawida, co połączono z legendą mesjańską, toteż heksagram stał się również godłem Mesjasza, mającego się narodzić właśnie z pokolenia Dawida.

W ciągu wieków heksagram zyskiwał coraz większą popularność zwłaszcza w Europie Środkowo-Wschodniej jako uniwersalny znak Żydów, analogiczny do chrześcijańskiego krzyża. W XVIII w. stał się godłem ruchu odrodzenia żydowskiego, a od 1897 r. także syjonizmu.

Najstarszy znany nagrobek żydowski z wizerunkiem Tarczy Dawida pochodzi z 1592 r. i znajduje się na cmentarzu w Pradze, kolejne wystąpienia tego znaku miewają związek z imieniem pochowanej osoby (tj. Dawid). Bardziej masowo gwiazda sześcioramienna na żydowskich nagrobkach pojawiła się jednak dopiero w 2. połowie XIX w., jako wyraz syjonistycznych sympatii zmarłego.

© Sowa
10.09.2012


Do góry