Sztuka cmentarna


Leksykon symboli nagrobnych i cmentarnych

Głowa lub czaszka barana, byka (bukrnion), kozy (aegikranion)

W starożytnym Rzymie obecność baranów, wołów i kóz w gospodarstwie (zwłaszcza liczna) świadczyła o zamożności. Jednocześnie służyły one jako zwierzęta ofiarne, poświęcane m.in. w obrzędach mających zapewnić płodność, a więc trwanie życia.

Zabijano je także na grobach (głownie barany), aby "pożywić" zmarłych i zrazem oddać im hołd jako <>dobrym bogom (łac. di manes), bowiem ofiary z bydła przysługiwały tylko bóstwom, a nie byle jakim nieboszczykom.

Głowy lub czaszki zwierząt ofiarnych, zazwyczaj podtrzymujące przepyszne girlandy, stały się więc popularnym motywem starorzymskiej sztuki sakralnej, zdobiącym zwłaszcza ołtarze m.in. pogrzebowe. Świadczyły prawdopodobnie nie tylko o wierze w odrodzenie duszy lub wieczną szczęśliwość i dobrobyt w Zaświatach, lecz były także formą apoteozy zmarłych, którzy przez pobożność lub za sprawą innych swych cnót wkroczyli do grona bóstw.

Następne epoki, szczególnie zamiłowane w sztuce antycznej, przejęły także i ten motyw, szeroko i dość swobodnie stosując go w zdobnictwie m.in. właśnie nagrobków. Naturalnie poza aspektem estetycznym nie miał on już wówczas większego znaczenia symbolicznego.

© Sowa
10.09.2012

Zobacz też: owca, baranek (jagnię)

PRZYKŁADY


Do góry