Sztuka cmentarna


Leksykon symboli nagrobnych i cmentarnych

Drzewo iglaste, szyszka

Chociaż w naturze jedno bez drugiego istnieć nie może, to oba symbole funkcjonowały właściwie niezależnie.

Jako widome znaki sił przyrody opierających się obumieraniu, które przynoszą zimowe mrozy, drzewa iglaste idealnie nadawały się na symbole cmentarne O dziwo, praktycznie do końca XIX w. nie pojawiały się jednak w sztuce sepulkralnej, a i na cmentarzach sadzono je nieczęsto (z wyjątkiem cisów i cyprysów). Dopiero secesja z jej zamiłowaniem do "odkrywania" roślin pospolitych, włączyła m.in. sosny do ornamentyki nagrobnej, choć w porównaniu z głównym nurtem sztuki, na cmentarzach motyw ten występował bardzo rzadko.

Nieco inną wymowę miała szyszka. Ze względu na liczne nasiona, a nieraz także i kształt, od czasów pradawnych uważana była za symbol płodności, czyli życia zwyciężającego śmierć. Z tychże powodów np. szyszka pinii była atrybutem m.in. Kybele i Dionisosa. Można ją zatem dostrzec w przebogatych girlandach zdobiących starorzymskie sarkofagi i ołtarze nagrobne, choć już w następnych wiekach motyw ten uległ prawie całkowitemu zapomnieniu. Dopiero secesja, z wspomnianych wyżej powodów, częściej przedstawiała szyszki na pomnikach nagrobnych, ale raczej jako fragment drzewa iglastego niż autonomiczny symbol.

© Sowa
10.09.2012

Zobacz też: cis :: cyprys :: drzewo

PRZYKŁADY


Do góry