Sztuka cmentarna


Leksykon symboli nagrobnych i cmentarnych

Cis

Na cmentarzach krzew ten występuje w zasadzie chyba tylko jako żywa dekoracja, a nie ornament nagrobny. Jego obecność wśród nagrobków bynajmniej nie jest jednak przypadkowa, chociaż na jego wymowę składają się dwa, całkowicie przeciwstawne znaczenia.

W epoce antycznej używano twardego drewna cisowego do sporządzania broni (a więc przedmiotów zadających śmierć). U starożytnych Greków sok z owoców cisu zmieszany z krwią czarnego byka ofiarowano bogini Hekate (utożsamianej nieraz z Prozepiną) oraz duchom zmarłych, toteż według Owidiusza ścieżka do królestwa zmarłych wysadzona była właśnie cisami. Drzewo to było więc popularnym symbolem śmierci.

Z drugiej strony jako roślina wiecznie zielona cis uosabiał wieczność życia oraz stałość i wiarę.

Trudno mi orzec, czy to Owidiusz stworzył modę, czy też "zmitologizował" pradawny zwyczaj sadzenia cisów na cmentarzach. Przyjął się on jednak nie tylko w krajach śródziemnomorskich, ale i w Polsce.

© Sowa
10.09.2012


Do góry