Sztuka cmentarna


Leksykon symboli nagrobnych i cmentarnych

Ankh (crux ansata)

Krzyż ten kojarzy się głównie ze starożytnym Egiptem, gdzie symbolizował życie wieczne i odwoływał się do symboliki słońca (pętla nad linią poziomą - wschód słońca). Znany był również wśród Celtów, w Afryce, Azji, Ameryce, a przejęło go również chrześcijaństwo bliskowschodnie jako znak Chrystusa - dawcy życia.

Co ciekawe w staroegipskiej sztuce nagrobnej znak ankh pojawiał się prawie wyłącznie w dłoniach bogów, a nie ludzi (nawet dostępujących życia wiecznego). Dopiero zabytki epoki rzymskiej pokazują zmarłych z tym emblematem, rytym później głównie na stelach koptyjskich (egipski odłam chrześcijaństwa).

Przejęcie ankh przez Koptów skłoniło niektórych badaczy do wysunięcia hipotezy, iż portrety trumienne z epoki ptolemejskiej przedstawiały głównie chrześcijan. W świetle innych zabytków z tego czasu, gdzie zmarłym licznie towarzyszą egipskie bóstwa, pozostaje to jednak tylko mocno dyskusyjnym przypuszczeniem.

© Sowa
10.09.2012

Zobacz też: krzyż

PRZYKŁADY


Do góry