Sztuka cmentarna


Leksykon symboli nagrobnych i cmentarnych

Alfa i omega

Alfa i omega to pierwsza i ostatnia litera greckiego alfabetu, a zarazem chrześcijański symbol Boga, który powiedział o sobie: "Jam Alfa i Omega, Początek i Koniec" (Ap, 21,6, zob. też Ap 22,13).

W sztuce sakralnej alfa i omega cieszyły się sporą popularnością już od zarania chrześcijaństwa praktycznie aż do dziś. Umieszczano je głównie jako emblemat na budynkach (np. kapitelach kolumn itp.) czy przedmiotach liturgicznych, prawie zawsze w sąsiedztwie krzyża lub chrystogramu chi-rho.

Tak też ukazywano je dosyć często na wczesnochrześcijańskch czy średniowiecznych płytach nagrobnych. W następnych stuleciach jeśli już alfa i omega pojawiały się na monumentach, to rzadko kiedy jako elementy dominujące. Dopiero w XIX-XX w. przywoływano je częściej, choć nie z taką częstotliwością jak w epoce starożytnej czy wiekach średnich. Znaki te na stałe weszły jednak do kanonu symboli chrześcijańskich, toteż nie można powiedzieć, aby w którejś epoce całkowicie o nich zapomniano.

W kontekście cmentarnym alfa i omega stanowią nie tylko wyznanie wiary w Boga Wszechmogącego, ale i przypomnienie, iż dla zmarłego jest On źródłem i zarazem celem istnienia.

© Sowa
10.09.2012

Zobacz też: chrystogram chi-rho (XP)

PRZYKŁADY


Do góry