Na marginesie tematyki cmentarnej


Taryfa wszelkich opłat przy obrzędach pogrzebowych dla parafij warszawskich rzymsko-katolickich zatwierdzona reskryptem JW. Jenerał-Gubernatora z d. 29 sierpnia 1882 r. na No 11 315

  1. Za przewiezienie karawanem z miejsca, gdzie ciało złożone na cmentarz, za pogrzebanie, wykopanie grobu i za posługę religijną na cmentarzu, pobierają się następująco opłaty:
    1. Za przewiezienie ciał zmarłych dorosłych osób i dzieci od włącznie lat 7 wieku.

      Karawanem I-ej klassy
      Karawan o czterech gradusach1, pokryty suknem cienkiem szarem, ozdobionem galonem2 srebrnym, sznurem i frenzlą oraz kutasami szychowymi3. Zaprząg składa się z sześciu koni, pokrytych czarnemi kapami. Assystentów przy karawanie dziewięciu, jeden woźnica i jeden przewodnik.

      a) Za karawan z posługąrs.4 63 kop. -
      b) Za pochowaniers. 4 kop. 80
      c) Za wykopanie lub otwarcie grobu murowanegors. 3 kop. -
      d) Za posługą religijną i podzwonners. 4 kop. 50
      Razem5rs. 75 kop. -
      e) Za baldachim
      Baldachim ustawia się tylko w razie żądania na karawanie 1-ej klassy.
      rs. 100

      Karawanem II-ej klassy
      Karawan o trzech gradusach, pokryty suknem czarnem taśmą i frenzlą białą i kutasami nicianemi ozdobiony. Zaprząg z koni czterech pokrytych kapami. Assystentów ośmiu, jeden woźnica i jeden przewodnik.

      a) Za karawan z posługąrs. 41 kop. -
      b) Za pochowaniers. 3 kop. 60
      c) Za wykopanie lub otwarcie grobu murowanegors. 2 kop. 40
      d) Za posługą religijną i podzwonners. 3 kop. -
      Razemrs. 50 kop. -

      Karawanem III-ej klassy
      Karawan o trzech gradusach, pokryty czarnem suknem z taśmą, frenzlą i kutasami koloru czarnego. Zaprząg ze czterech koni w odpowiednie kapy ubranych. Assystentów sześciu, jeden woźnica i jeden przewodnik.

      a) Za karawan z posługąrs. 20 kop. -
      b) Za pochowaniers. 2 kop. 50
      c) Za wykopanie lub otwarcie grobu murowanegors. 1 kop. 50
      d) Za posługą religijną i podzwonne rs. 1 kop. 75
      Razemrs. 25 kop. 75

      Karawanem IV-ej klassy
      >Karawan o dwóch gradusach pokryty czarnem suknem, obszytem białą taśmą nicianą. Zaprząg z dwóch koni. Assystentów czterech i jeden woźnica.

      a) Za karawan z posługąrs. 6 kop. -
      b) Za pochowaniers. 1 kop. -
      c) Za wykopanie lub otwarcie grobu murowanegors. - kop. 75
      d) Za posługą religijną i podzwonners. - kop. 75
      Razemrs. 8 kop. 50

      Karawanem V-ej klassy
      Takiż sam karawan i z tymże zaprzęgiem jak w klassie IV-ej. Jeden woźnica i przewodnik z krzyżem.

      a) Za karawanrs. 3 kop. -
      b) Za pochowaniers. 1 kop. -
      c) Za wykopanie lub otwarcie grobu murowanegors. - kop. 65
      d) Za posługą religijną i podzwonne rs. - kop. 60
      Razemrs. 5 kop. 25

      Karawanem VI-ej klassy
      Karawan jednokonny mały o dwóch gradusach, lakierowany na czarno. Jeden nośnica i przewodnik Z krzyżem.

      a) Za karawan z posługąrs. 1 kop. 50
      b) Za pochowaniers. - kop. 45
      c) Za wykopanie lub otwarcie grobu murowanegors. - kop. 30
      d) Za posługą religijną i podzwonne rs. - kop. 25
      Razemrs. 2 kop. 50

      Karawanem VII-ej klassy
      Karawan jednokonny lakierowany na czarno, trumna wsuwa się do urządzonej na nim skrzyni.
      Karawan ten wysyła się bezpłatnie na zasadzie świadectwa6.

    2. Za przewiezienie na cmentarz i pochowanie zwłok zmarłych dzieci przed ukończeniem lat 7.

      Karawanem I-ej klassy
      Karawan o trzech gradusach, pokryty suknem cienkiem szafirowem, ozdobionym galonem, srebrnym sznurem, frenzlą oraz kutasami szychowymi. Zaprząg z czterech koni ubranych w ozdobne szory7. Assystentów czterech oprócz woźnicy.

      a) Za karawan z posługąrs. 15 kop. -
      b) Za pochowaniers. 1 kop. 80
      c) Za wykopanie lub otwarcie grobu murowanegors. - kop. 60
      d) Za posługą religijną i podzwonne rs. - kop. 60
      Razemrs. 18 kop. -

      Karawanem II-ej klassy
      Karawan o dwóch gradusach, pokryty suknem szafirowym obszytym taśmą, sznurem, frenzlą i kutasami nicianemi białemi. Zaprząg z dwóch koni. Assystentów dwóch oprócz woźnicy.

      a) Za karawan z posługąrs. 4 kop. -
      b) Za pochowaniers. 1 kop. -
      c) Za wykopanie lub otwarcie grobu murowanegors. - kop. 50
      d) Za posługą religijną i podzwonne rs. - kop. 50
      Razemrs. 6 kop. -

      Karawanem III-ej klassy
      Pojazd parokonny bez assystentów.

      a) Za powózrs. 2 kop. 20
      b) Za pochowaniers. - kop. 75
      c) Za wykopanie lub otwarcie grobu murowanegors. - kop. 30
      d) Za posługą religijną i podzwonne rs. - kop. 25
      Razemrs. 3 kop. 50

      Karawanem IV-ej klassy
      Karawan jednokonny mały, pokryty szafirowem suknem, obszytym frenzlą białą nicianą, z woźnicą bez assystentów.

      a) Za karawanrs. - kop. 95
      b) Za pochowaniers. - kop. 40
      c) Za wykopanie lub otwarcie grobu murowanegors. - kop. 20
      d) Za posługą religijną i podzwonners. - kop. 25
      Razemrs. 1 kop. 80

  2. Za całuny i półcałuny do nakrywaniu i opinania trumien.
    1. Za całun.
      1. Aksamitny pąsowy za złotemi lub niebieski ze srebrnemi, albo też czarny również ze srebrnemi ozdobami - rs. 5.
      2. Półaksamitny czarny ze srebrnym obszyciem - rs. 1.
      3. Sukienny czarny ze srebrnym galonem - kop. 50.
      4. Sukienny czarny z białą niciana frenzlą i krzyżem z galonu srebrnego - kop. 30.
    2. Za pół całun[!]
      1. Aksamitny pąsowy, niebieski lub czarny ozdobiony szerokim galonem, pierwszy złotym, a dwa ostatnie srebrnym, z frenzlą szychową - rs. 2.
      2. Półaksamitny czarny lub niebieski, ozdobiony srebrnym galonem i frenzlą szychową - rs. 1.
      3. Sukienny pąsowy lub czarny, ozdobiony wązkim srebrnym galonem - kop. 30.
  3. Za poduszkę aksamitną pąsową ze złotą frenzlą do niesienia orderów - rs. 1.
  4. Za katafalki do wystawienia zwłok w domach przed przewiezieniem na cmentarz, za przywiezienie ich i odwiezienie napowrót do składu efektów pogrzebowych przy cmentarzu powązkowskim.

    Klassy I-ejrs. 20
    II-ejrs. 15
    III-ejrs. 10
    IV-ejrs. 5
    V-ejrs. 3

  5. Za bryt8 czarnego sukna do zasłonięcia okien w domach, w których ciało wystawiono - kop 45.
  6. Za latarnię ze świecą stearynową zastępująca pochodnię - kop. 75.
  7. Za ubiór żałobny na konia wierzchownego krepowy9 czarny, z ozdobami srebrnemi - rs. 3.
  8. Za wybór miejsca na grób10:
    1. Dla dorosłych

      1. Na starym cmentarzurs. 9 kop. -
      2. Na nowym cmentarzurs. 3 kop. 75

    2. Dla dzieci przed ukończeniem lat 7 wieku.

      1. Na starym cmentarzurs. 7 kop. 50
      2. Na nowym cmentarzurs. 2 kop. 25

  9. Za kupno placów na cmentarzu pod groby zwyczajne lub murowane:

    Za łokieć kwadratowy gruntu bez względu czy na starym lub nowym cmentarzu - po rs. 3, czyli za przestrzeń placu obejmującą 8 łokci kwadratowych [ok. 2,5 m2 - przyp Sowa] - rs. 24.

  10. Za dozwolenia stawiania pomników czasowych na gruntach niezakupionych na własność.
    1. Za ogrodzenie grobu sztachetkami drewnianemi obejmującego 8 łokci kwadratowych - rs. 8.

      Za ogrodzenie grobu sztachetkami drewnianemi obejmującego 16 łokci kwadratowych - rs. 12.

    2. Za krzyż drewniany - rs. 1.
    3. Za dozwolenie na wmurowanie tablicy wewnątrz kościoła na cmentarzu Powązkowskim - rs. 20.
    4. Za dozwolenie na wmurowanie takiej samej tablicy w zewnętrznych ścianach kościoła - rs. 15.
    5. Za dozwolenie postawienia nagrobka kamiennego w parkanie otaczającym cmentarz - rs. 15.
  11. Za czasowe pomieszczenie ciał zmarłych w piwnicach katakumb:
    1. Za pierwsze 6 miesięcy - miesięcznie po rs. 2.
    2. Za dalszy czas po upływie terminu 6-miesięcznego dwa razay więcej, to jest za każdy miesiąc po rs. 4.
    3. Za otworzenie składu dla wstawienia i wyniesienia zwłok, na dezinfekcję [tj. dezynfekcję - przyp. Sowa] piwnicy i zamurowania trumny w składzie - rs. 3.
    4. Za dezinfekcję grobów murowanych przy wstawianiu ciał zmarłych, jeżeli w nich znajdują się ciała dawniej złożone - rs. 1.

Przepisy ogólne

§1. Nie może nikt zadać zmiany w dekoracji karawanów ani w liczbie koni lub assystentów, na właściwe klassy przepisanych.

§2. Wynajmujący karawany dla wywiezienia ciał zmarłych z Warszawy lub dla przewiezienia na inne chrześcijańskie cmentarze, wnoszą opłatę tylko za karawan, z uwolnieniem od opłat taryffą niniejszą ustanowionych za pogrzebanie zwłok, wykopanie mogiły i posługę religijną.

§3. Ktoby nie chciał najmować karawanu od Magistratu dla przewiezienia na cmentarz Powązkowski osoby zmarłej wieku starszym jak lat 7, winien zapłacić pokładne, grabarkę i posługę religijną, taryffą niniejszą na klassę III-cią przepisaną, w ogólności rs. 5 kop. 75.

§4. Za dzieci zmarłe przed ukończeniem lat 7, które będą przywiezione własnym powozem lub przyniesione na cmentarz należy zapłacić: a) w razie pochowania ich na miejscu wyborowem lub kupnem11, wedle normy dla najmujących dziecinne karawany I-ej klassy ustanowionej - rs. 3. b) w razie pochowania ich w kolei zwyczajnej, wedle normy dla najmujących dziecinne karawany lV-ej klassy ustawionej, kop. 85.

§5. Wywożone ciała zmarłych tak dorosłych jak i dzieci karawanem jednokonnym, za których ustanowiona opłata pobraną została, będą chowano w grobach osobnych, lecz w kolei zwyczajnej. Pod te groby grunt może być nabyty na własność, lecz nabywającym prawo wyboru miejsca nie służy. Ciała zmarłych biednych, tak dorosłych jako też dzieci, przywożone lub przynoszone na cmentarz bez uiszczenia opłaty za karawan i pokładnego, będą chowane w grobach ogólnych jeneralnemi zwanych

§6. Karawany jednokonne i bezpłatne mogą być wysyłane tylko przed południem w godzinach rannych.

§7. Wywożenie ciał zmarłych dzieci dorożkami, bryczkami i wozami, pod karą policyjną jest zabronione.

§8. Ciała zmarłych w ubóstwie, będą wywożone na cmentarz i chowane bezpłatnie, po przedstawieniu w kassie pokładnego świadectwa właściciela lub rządcy domu na zwyczajnym papierze, zalegalizowanego przez komissarza właściwego cyrkułu policyjnego, udowadniającego, że zmarły nie zostawił po sobie żadnego majątku, zaś najbliższa familja jego nie posiada funduszów na zaspokojenie kosztów pogrzebowych.

§9. Dzieci biednych rodziców będą chowane bezpłatnie, skoro rodzice ich lub krewni zajmujący się wychowaniem sieroty, przedstawią wymagane świadectwo ubóstwa, wymaga się tylko aby ciału dzieci zmarłych przed dojściem lat 7 były przyniesione na cmentarz.

§10. Jeżeli podczas eksportacji ciała zmarłego na cmentarz karawanem jeden [!] z pierwszych trzech klass karawan będzie zatrzymany w celu wniesienia zwłok do kościoła, dla odprawienia nabożeństwa, w takim razie zajmujący się urządzeniom pogrzebu, obowiązany jest zameldować o tem w kasie przy zamawianiu karawanu i oznaczyć ile godzin czasu potrwa to zatrzymanie. Za każdą godzinę zatrzymania karawana z assystentarni, pobieraną będzie dodatkowa opłata w stosunku 1/5 części stanowionej za najęcie karawanu opłaty, a mianowicie:

Za karawan I-ej klassyrs. 12 kop. 60.
II-ej klassyrs. 8 kop. 20
III-ej klassyrs. 4 kop. -

Karawanów innych kłass w podobnych razach zatrzymywać nie wolno.

§11. Jeżeli eksportacja zwłok osoby zmarłej starszej nad lat 7, odbywać się będzie bez assystencji duchowieństwa, to na żądanie familji, lub zamawiającego karawan, wysyłany będzie przewodnik z krzyżem, bez oddzielnej za to zapłaty12.

§12. W razie nie usunięcia zwłok przyjętych na czasowy skład do piwnic w katakumbach w przeciągu roku jednego, zarząd cmentarza rozporządza pochowanie ich na cmentarzu w kolei zwyczajnej, po poprzedniem atoli zawiadomieniu o tem osoby, która złożyła deklarację na usunięcie z piwnic katakómb[!] ciała dla czasowego zachowania przyjętego.

§13. Żądający przyjęcia do składu katakómb[!] na czasowe przechowania zwłok osoby zmarłej, obowiązany jest uiścić należną opłatę za taki czas, jaki uważać będzie za potrzebny, aby zwłoki mogły być przeniesione do grobu stałego; oprócz tego na pewność usunięcia ciała w przeciągu roku, złożona być winna dodatkowa tytułom kaucji opłata za czas dalszy, aż do upływu rocznego terminu czasu. Po wyniesienia zwłok, ta częśó kaucji jaka po zaspokojeniu należnej opłaty okaże się zbywającą, zwrócona/ będzie tomu, który ją złożył.

§14. Opłata w p. IX niniejszej taryffy ustanowiona za nabycie placów pod groby, pobieraną będzie bez dodatkowej za wybór miejsca opłaty w takim tylko razie, jeżeli nabywający plac poprzestanie na tem miejscu, jakie mu w kolei grzebaniu zmarłych wskazane będzie, w razie żądania wyznaczenia innego, nie w zwykłej kolei miejsca to za prawo wyboru miejsca winien uiścić dodatkową opłatę.

§15. Pod żadnym pozorom zarządowi cmentarza nie wolno sprzedać placów na groby bez przedstawienia świadectwa o śmierci osoby, która ma być pochowaną13.

§16. Stosownie do artykułu 115 i 130 zatwierdzonych przez b. Radę Administracyjną Królestwu Polskiego z dnia 31 Maja (12 Czerwca) 1846 roku przepisów o grzebaniu ciał zmarłych14, grunta zajęte pod czasowe groby, mogą być przeznaczone na chowanie zmarłych w nowej kolei. Oznaczenie terminu czasu, po upływie którego na miejscach zajętych pod czasowo groby kolej chowania następować może, zależnem jest od gleby i gruntu. Za termina to uważa się przeciąg czasu lat 15-20 i 30, a to stosownie do określonych w pomienionem postanowieniu warunków.

§17. Dopóki nie nadejdzie nowa kolej chowania ciał zmarłych na gruntach pod czasowo groby zajętych, krewni zmarłego mają prawo nabycia czasowo zajętego gruntu na wyłączną własność, skoro tylko ustanowioną p. IX opłatę uiszczą.

§18. Z chwilą wprowadzenia w wykonanie niniejszej taryffy, osoby któreby sobie życzyły nabyć na własność grunt na czasowy grób z wyboru wyznaczony, obowiązane są wnieść ustanowioną p. IX opłatę, bez potrącenia wniesionej za prawo wyboru miejsca opłaty.

§19. Katakómby[!] pozostają w posiadaniu osób, które je zakupiły, w razie opróżnienia ich skutkiem wyniesienia z nich na żądanie krewnych zwłok tamże pochowanych, opróżnione katakómby[!] przechodzą w rozporządzenie zarządu cmentarza i z pośród zgłaszających się do nabycia ich konkurentów, oddają się w posiadanie temu, kto najwyższą zadeklaruje ofertę.

§20. Klucze od grobów familijnych powinny się znajdować w kancelarji cmentarza. Groby te mogą być otwierano tylko za pozwoleniem nadzorcy cmentarza, w razie potrzeby reperacji ich, lub też pochowania ciała osoby zmarłej. Bezwarunkowo zabrania się otwierać te groby dla obejrzenia ciał zmarłych, lub też dla odświeżenia powietrza. W każdym grobie familijnym gdy będzie otwieranym, powinna być dopełnioną dezinfekcja.

§21. Trwałe pomniki jako to z żelaza, kamienia itp. mogą ci tylko wznosić, którzy nabędą plac na własnosć. Na tych grobach wolno im jest zasadzać drzewa i krzewy. Trwałe pomniki mogą być usuwane w takim tylko razie, gdy przez czas doprowadzone będą do stanu upadku, a krewni osoby, na pamiątkę której zostały wzniesione, nie postarają się o wyrestaurowanie ich. Na grobach pod które grunta czasowo zostały wydzielone, wolno stawiać tylko drewniane pomniki, jako to: drewniane krzyże, ozdabiać je czasowemi roślinami i kwiatami i ogradzać drewnianemi sztachetkami. Po nadejściu terminu, w którym na gruntach pod czasowo groby zajętych, nowa kolej chowania rozpocząć się winna, zarząd cmentarza wzywa za pośrednictwem gazet krewnych zmarłych na tych gruntach pochowanych, o usunięcie tych pomników; w razie nie zgłoszenia się ich w przeciągu pół roku, licząc od daty wezwania, uprzątnięcie tych pomników uskutecznia się z rozporządzenia zarządu cmentarza.

Do góry

Przypisy

  1. Może chodzi o liczbę podestów (stopni), na których stawiano trumnę?
  2. galon - rodzaj taśmy wykonanej częściowo lub całkowicie z nitek metalowych lub metalizowanych. - Hasło galon [w:] Słownik terminologiczny sztuk pięknych, pod red. S. Kozakeiwicza, Warszawa 1969, s. 119.
  3. szych lub nędza - nitka owinięta drucikiem lub blaszką.
  4. W hafcie szychowym przędza stanowiła tylko podstawę dla metalowej nici lub blaszek. Wyroby szychowe były tanie i na pierwszy rzut oka efektowne (tj. błyszczące), gdyż elementy metalowe wykonywano z pospolitych surowców (np. miedzi) i co najwyżej srebrzono lub złocono. Z drugiej strony użycie dość grubej nitki metalowej lub blaszek pozwalało szybko pokryć duże partie materiału, stąd właśnie staropolska nazwa nędza. - Za wyjaśnienia dziękuję p. Ewie Orlińskiej-Mianowskiej i Monice Janisz :)

  5. rs - rubel srebrny. W źródłach z epoki używano także skrótu rb. 1 rubel = 100 kopiejek.
  6. Hmm... po zsumowaniu podanych wartości wyszło mi rs. 75 i 30 kop... Także w przy pozostałych Klasach "brakowało" kilku kopiejek. Może była jakaś ukryta "promocja"? ;)
  7. Mowa o świadectwie ubóstwa, na podstawie którego przysługiwał darmowy pochówek. Zob. Przepisy ogólne §8.
  8. szory - z niem. (Ge)schirr - uprząż, rodzaj uprzęży na konia złożonej z szerokiego napierśnika skórzanego albo parcianego oraz z pomocniczych rzemieni (pasów pociągowych albo postronków, nakarcznika, nagrzbietnika itd.). - Hasło szory [w:] Słownik wyrazów obcych i zwrotów obcojęzycznych Władysława Kopalińskiego. Edycja elektroniczna.
  9. bryt - niem. Breite - szerokość, w krawiectwie pas albo klin tkaniny wszywany w różne części ubioru; pas płótna żaglowego. - Hasło bryt [w:] Słownik wyrazów obcych i zwrotów obcojęzycznych Władysława Kopalińskiego. Edycja elektroniczna.
  10. krepa - tkanina podobna do gazy wyrabiana z jedwabiu lub bawełny. Używana głównie na odzież żałobną. Odmianą krepy jest krepon wytwarzany z wełny i tkany gęściej od krepy. - Hasło krepa [w:] S. Orgelbranda Encyklopedja powszechna z ilustracjami i mapami. T.8, Warszawa 1900, s. 607.
  11. Wszystkie opłaty "grobowe" dotyczą Cmentarza Powązkowskiego. Cmentarz Bródnowski otwarto w 1884 r. i obowiązywały na nim inne (znacznie niższe) ceny.
  12. Generalnie groby na Starych Powązkach dzieliły się na: zbiorowe, czasowe i wykupywane na własność. Dla dwóch ostatnich istniała dodatkowa opłata za lokalizację na tzw. "starym" lub "nowym" cmentarzu (zob. punkt VIII nieniejszej taryfy), ale w przypadku grobów czasowych można było z niej zrezygnować. Wówczas zwłoki grzebano w kolejnym grobie w aktualnie "czynnej" kwaterze (tzw. linia). Tak mi się przynajmniej wydaje ;) Z następnego paragrafu wynika również, iż pobierano opłatę za wybór miejsca w obrębie konkretnej kwatery.
  13. Po interwencji konsystorza wprowadzono ponoć zastrzeżenie, iż przewodnik z krzyżem będzie wysyłany tylko po dostarczeniu zaświadczenia z parafii o "legalności" pogrzebu. Informował o tym "Przegląd Katolicki" z zimy 1882 r. (nr 51, s. 816), choć jak widać stosowna uwaga nie znalazła się w taryfie uchwalonej w sierpniu tego roku.
  14. W 1934 r. ksiądz Wacław Niemyski wspominał, że zarząd Cmentarza Bródnowskiego musiał wprowadzić podwójną cenę za grób kupiony za życia, gdyż często stawał się on przedmiotem spekulacji. - W. Niemyski, Warszawski rzymsko-katolicki cmentarz św. Wincentego na Bródnie, Warszawa 1934, s. 54. Być może podobną genezę ma również ten paragraf?
  15. Chodzi o "przepisy wykonawcze" do "pomienionego" zarządzenia, które ukazały się pt. Policya lekarska : o grzebaniu ciał zmarłych lub Postanowienie Rady Administracyjnej Królestwa Polskiego i przepisy względem grzebania ciał zmarłych], Warszawa 1846 r.

Źródło:

  • "Varšavskaja Policejskaja Gazeta" 1882, nr 224, 226, 228-231.


Do góry