Epitafia


Epitafia z cmentarzy ewangelickich

Niestety nie jest mi dane często podróżować, stąd kolekcja epitafii ewangelickich ogranicza się głównie do tych, występujących na nekropoliach warszawskich.

Jak zapewne wiecie, ewangelicy przywiązują dużą wagę do indywidualnej lektury Pisma Św. Właśnie dlatego większość napisów, umieszczanych na nagrobkach, to przewaznie cytaty biblijne. Druga grupa to różne pieśni religijne, które zresztą nieraz doprowadzały mnie do pasji, gdyż trudno znaleźć ich polskie tłumaczenia. Tym samym byłam skazana na własną znajomość niemieckiego i "inwencję twórczą" ;-)

No właśnie, w jakim języku pisano epitafia? W mojej kolekcji znalazło się najwięcej niemieckich, ale to nie znaczy, aby język ten cieszył się jakąś "wyjątkowo wyjątkową" popularnością. Co ciekawe, jeśli chodzi o Warszawę, to niemiecki występował głównie na cmentarzach podmiejskich, zwłaszcza Białołęce, podczas gdy na starych, wolskich nekropoliach dominowały inskrypcje polskie.


Warszawa - Cmentarz Ewangelicko-Augsburski

Warszawa - Cmentarz Ewangelicko-Reformowany

Łodź - Cmentarz Stary przy ul. Ogrodowej

Nieczynne cmentarze niemieckie
Uwagi wstępne
Aleksandrów (Warszawa-Wawer)
Augustówek (Warszawa-Białołęka)
Brzeziny (Warszawa-Białołęka)
Góra Kalwaria
Kepa Okrzeska (k. Warszawy)
Kępa Zawadowska (Warszawa-Wilanów)
Łomianki-Dąbrowa
Michałów Grabina (k. Warszawy)

Eugeniusz Szulc
W kręgu poezji cmentarnej...


Aby uniknąć każdorazowego tłumaczenia najczęściej występujących niemieckich fraz i wyrazów, zamieszczam poniżej mały "słowniczek".

  • geb. -> geboren - urodzona/y; czasem uzywany też w zaczeniu "rodem z" lub "z domu" (na grobach kobiet);
  • gest. -> gestorben - zmarła/y (w formie imiesłowu);
  • starb -> od sterben - umarł/a;
  • gel. -> gelebt - przeżywszy;
  • im(in dem) Jahr(e) -> w roku;
  • im(in dem) Alter -> w wieku;
  • der Monat - miesiąc;
  • der Tag - dzień;
  • Hier ruh(e)t in Gott -> Tu spoczywa w Bogu;
  • Ruhe sanft -> Spoczywaj w pokoju.


Do góry