Epitafia


Epitafia z nieczynnych cmentarzy niemieckich
Kępa Okrzeska
(k. Warszawy)

I.

"[...]rief
[...][rb]armer ab
Bis zum Auferslehungs Tage
Slaf ich hier im kühlen
Grab
Natalie Reiss ist gestorben
im 12.J. Hat gelehbt
22 Jahre"

Tłumaczenie od trzeciej linijki:

Aż do Dnia Zmartwychwstania
Śpię tu w zimnym
Grobie
Natalia Reiss zmarła
w [19?]12 r. Żyła
22 lata.

Owo slaf pochodzi zapewne od schlafen - spać, chociaż formę schlaf tłumaczyć należałoby w czasie przeszłym, ale wtedy sens inskrypcji byłby cokolwiek dziwny...

II.

"Ruhe
Sanft in deiner Gruft
Bis Dich [ei]nst d. Heil[and]
Ruft
Karol[ine?]
Witzke[?]
geb. Gatzke[?]
starb d. 21 Aug. [1]918
im Alt. v. 71
Tief [b]etrauer[t?][von]
D[a?]hinterblieren[en]"

Część epitafium była obtłuczona, stąd tyle dziur w tekście. Na szczęście obok stał nagrobek, gdzie znajdowało się podobne epitafium i na jego podstawie uzupełniłam luki.

Nader swobodne tłumaczenie:

"Śpij
Spokojnie w swoim grobie
Aż do czasu, kiedy cię Zbawiciel
wezwie
Karoline
Watzke
z [domu] Gatzke
um. 21 Sierp. 1918
w wiek[u]. 71 [lat]
Pogrążona w głębokiej żałobie
Pozostała [rodzina]"

III.

"[...] 1911 - 16 VI 192[...]
[...] Borad[?]"

Tyle udało mi się odcyfrować z jednej z dwóch tablic, umieszczonych na rodzinnym [chyba] grobie. Praktycznie nic :-(

IV.

"Ruhe
Sanft in deiner Gruft
Bis dich einst d. Heiland
ruft
Martin
Witzke
gb. d. 18 Sep 1841
gest. d. 28 Sep 1921
Tief betr[auert] von
Hinterbliebenen"

Porównaj epitafium II.

V.

"H[ier]. R[uht].
Wenn Liebe hatt die Macht
Und[?] Tranen Toten wecken
So möchte dich die Grab nicht decken.
Friedrich Wilhelm
Golin
geb den 28-12-1883
gest den 1-1-1941
Die mit Tranen sahen
werden mi Freude ernten
Psalm 126"

Odczytanie tej inskrypcji było prawdziwym wyzwaniem. Epitafium zostało bowiem wykute w płycie lastrykowej, której faktura tuszuje wszelkie rysy na powierzchni kamienia. Dlatego też napisy wykute w lastryko posiąga się farbą. Problem pojawia się, kiedy barwnik zostanie wypłukany np. przez deszcz, jak to miało zapewne miejsce w przypadku tego nagrobka. Skutek był taki, że dopiero w odpowiednim oświetleniu dało się coś odcyfrować.

Zresztą w składaniu literek tej inskrypcji pomogli mi spacerowicze, szczególnie pewna sympatyczna para, która też wspomogła mnie w przetłumaczeniu owego epitafium. Po polsku brzmi więc ono następująco:

"T[u]. S[poczywa].
Gdyby miłość miała moc
A łzy [mogły] zmarłych budzić
Wtedy by cię nie przykrywała mogiła
Fryderyk Wilhelm
Golin
ur. 28-12-1883
zm. 1-1-1941
Którzy we łzach sieją,
żąć będą w radości.
Psalm 126"

Cytat z Księgi Psalmów podałam za Biblią Tysiąclecia - jest zgodny z tekstem niemiecki, a o wiele bardziej zrozumiały niż ten z Biblii Gdańskiej.

Zebrała i tłumaczyła: Sowa
maj 2005.


Do góry