Epitafia


Epitafia z Cmentarza Starego
przy ul. Ogrodowej w Łodzi

I.

Johan Kulawiński
geb. am 4. Juni 1833
zu Konstantynów
gest. am 7 Juli 1888

"Es schickt der Tod nicht immer Boten,
Er kommt gar oft unangemeldt,
Und fordert uns ins Land der Todten,
Wohl dem der Herz und Haus bestellt
Denn ewig Weh und ewig Glück,
Hängt oft an einem Augenblick."

Tłumczenie:

"Nie zawsze znaki poprzedzają śmierć,
Nieraz przychodzi całkiem niespodzianie,
I wzywa nas do krainy umarłych.
Dobrze temu, kto dbał o serce i dom
Gdyż wieczny ból i wieczne szczęście,
Często zależne są do chwili."

W pierwszym zdaniu owe znaki to dosłownie wysłannicy (por. W. i J. Grimm, Wysłannicy śmierci). Ostatnie trzy wersy to chyba odwołanie do sensu Memento mori, czyli: żyj tak jakbyś miał/a umrzeć w każdej chwili, gdyż od twego postępowania zależy zbawienie lub potępienie. W tym wypadku owo serce może byc rozumiane również jako sumienie.

II.

Karl
Rohrer
geb. d. 22 Nov. 1832
gest. d 10 Juni 1879

"Mühselig war dein Leben
Doch unermüdet im Bestreben
Das Wohl der deinen
zu begründen
Gott lohn`es dir,
Gott lass dich
Gnade finden."

Tłumaczenie:

"Ciężki był twój żywot
Lecz [byłeś] niezmordowany w dążeniach
[Aby] czynić dobro
Bóg ci to wynagrodzi
Bóg obdarzy cię łaską"

Mam nadzieję, że taki był sens tego epitafium... ;-)

III.

Amalie Henriette
Hiller geb. Golitz
geb. 17. Mai 1829
gest. 28. Maerz 1890.

Schlumm`re sanft geliebte Mutter
In den kühlen Grab,
Allen Schmerz und allen Kummer
Nahm dir dein Erlösser ab.

Tłumaczenie:

"Śpij spokojnie matko ukochana
W tym zimnym grobie
Wszystek ból i wszystkie troski
Zbawiciel odjął tobie"

IV.

Ś.P.
Jerzy Schimmel
doktór ekonomii
ur. 20. VI. 1892 r. w Łodzi
zm. 28. XII 1952 r. w Lublinie

"Zaniemiałem i nie otworzyłem
ust moich przeto
żeś to, Ty Panie uczynił"
Psalm 39, 10

[Biblia Gdańska]

V.

Bertha Teschich
geb. Seeliger
geb. am 9 Februar 1840
gest. am 5 Dezember 1912.

"Wenn alles vergeht, die Liebe besteht."

Tlumaczenie:

"Kiedy wszystko przemija, miłość trwa."

Nawiązanie do cytatu: Miłośc nigdy nie ustaje (1Kor 13, 8).

VI.

Heinrich Teschich
geb. am 3. August 1899
gest. am 1. August 1930

Träne rinnt auf Träne nieder
Aber keine bringt dich wieder.

Tłumaczenie:

"Łza za łzą płynie
Lecz żadna nam cię nie zwróci"

VII.

Hier ruhet in Gott
unsere liebe Mutter
Ernestina[?]
Schirmer[?]
geb. Triebe
geb. d. 23 April 1823.
gest. d. 1 April 1904.

"In der stillen
Abendstunde
Mit dem Herrn
im heiligen Bunde.
S...ten wir uns
um Sein Wort."

Tłumaczenie:

"W cichej
wieczornej godzinie
z Panem
w świętym związku
 
 "

Jest to prawdopdobnie fragment pieśni Franza Antona Hoffmeistera (1754-1812) pt. In der stillen Abendstunde, ale niestety nie udało mi się dotrzeć do jej tekstu, a tym samym uzupełnić ostatnich wersów.

VIII.

Hier ruhen im Herrn
unsere unvergesslichen Eltern
Karl Friedrich
Michel
geb. d. 11 Februar 1820
zu Ebersbach in Sachsen
gst. d. 27 Juli 1882
Wilhelmine geb. Kammerer
geb. d. 12 Juli 1826 zu Lahr in Baden
gst. d. 5 April 1867.

"Ach, zu früh seid ihr von hier geschieden
O, wie gerne hättet wir bei den euren noch verweilt
Gottes Rathschlusz[!] hat anders es beschieden
Ihr soltt[!] wandern in die Ewigkeit
Nun ruhet wohl auf fernen Höhn
Hoffen wir ein wiedersehn."

Tłumaczenie:

"Ach, zbyt wcześnie zostaliście stąd zabrani.
O, jakże chętnie chcielibyśmy nadal z wami przebywać.
[Lecz] boski wyrok inaczej zrządził,
Zmierzacie ku wieczności
Spoczywacie oto na odległych niwach,
[A] my mamy nadzieję, że znów się spotkamy"

Przedostatni wers nie ma sensu, gdyż der Hohn to szyderstwo, kpina. Mogłoby być die Höhle - jaskinia, pieczara, ale: Spoczywacie oto w (dosł. na) odległej jaskini tyż jakś dziwnie brzmi...

Zebrała: Sowa
sierpień 2006.


Do góry