Cmentarze


Cmentarz przy kościele Matki Boskiej Zwycięskiej
oo. Dominikanów Obserwantów

Lokalizacja: ul. Nowy Świat/Krakowskie Przedmieście/Świętokrzyska, Centrum
Data założenia/likwidacji: ok. 1688 r. (?) / 1818 r.
Obszar: ok. 13,2 m (22 ł) - od ul. Krakowskie Przedmieście, ok. 31,2 m (52 ł) - od ul. Aleksandria (dziś M. Kopernika) (1743 r.)1

Historia:

Nie udało mi się dotrzeć do jakiś informacji na temat samego cmentarza, nawet o samym kościele jest niewiele danych. Ale cóż, napiszę, co wiem ;-)

Świątynia pod wezwaniem Matki Boskiej Zwycięskiej, zapewne drewniana, stanęła już 3 czerwca 1668 r.2, a z czasem obok niej powstał także budynek klsztorny. Murowany kościół wystawiono jednak dopiero w l. 1727 - 1742, a piękną fasadę autorstwa Efraima Schrögera otrzymał trzydzieści lat później, bo w 1760 r.

Prawdopodobnie już w l. 60-tych XVII w zakreślono teren dziedzińca świątynnego lub inny obszar przeznaczony na pochówki zakonników. Z wiadomości zamieszczonych w Taryffie z 1743 r. wynika, iż jeśli ów cmentarz rzeczywiście istniał, to był ulokowany raczej za kościołem, między Krakowskim Przedmieściem a dzieisjszą ul. M. Kopernika.

W okresie wojen napoleońskich klasztor służył jako koszary wojsk francuskich (znanych skądinąd, że nie jeden dom do ruiny doprowadzili). Stan zabudowań kościelnych był ponoć tak katastrofalny, że w marcu 1818 r. rozpoczęto ich rozbiórkę. W miejscu tym w l. 1820-1824 r. stanęła siedziba Towarzystwa Przyjaciół Nauk (tzw. Pałac Staszica), ktorej autorem był znany architekt Antonio Corazzi.

© Sowa
1.01.2008

Przypisy:

  1. Wymiar podatku łokciowego dla przedmieść miasta starej Warszawy z 1743 r. [w:] Źródła do dziejów Warszawy : rejestry podatkowe i taryfy nieruchomości : 1510-1770, wydały Anna Berdecka [et al.] ; [red. nauk. Stanisław Herbst], Warszawa 1963, s. 339, 371.
  2. W wielu publikacjach przeczytacie, iż kościół został zbudowany w miejscu lub też w jego obręb włączono tzw. Kaplicę Moskiewską. Wystawiona ona została sumptem Zygmunta III Wazy w 1620 r. i złożóno w niej zwłoki carów Szujskich, zmarłych w polskiej niewoli. Tymczasem w dokumentach sejmu z 1676 r. zatwierdzających fundację klasztoru dominikanów zlokalizowano ją "na Krakowskim Przedmieściu  p r z y  [podkreśl. Sowa] Kaplicy Moskiewskiej" - S. Szenic, J. Chudek, Najstarszy szlak Warszawy : Krakowskie Przedmieście, Nowy Świat, Aleje Ujazdowskie, Warszawa 1955, s. 265-266.


Do góry